Wstęp

Nasza szkoła rysunku kultywuje tradycję przeżywania i czerpania ze sztuki poprzez bezpośredni kontakt, inaczej odczytujesz dzieło stojąc kilka centymetrów od niego, a inaczej na obrazkach i filmach z internetu. To jak podróżowanie wyłącznie na google maps, obecna technologia nie daje możliwości obiektywnej oceny dzieła bez bezpośredniego kontaktu. Sensory aparatów, a nawet skanery przekłamują kolory, nie oddają faktury, nie uwzględniają otoczenia do prezentowania i zmiany światła w pomieszczeniach.Może w przyszłości będziemy mieli wybitnej jakości skany 3d każdego dzieła sztuki, jednak do ich produkcji potrzeba bezcieniowego środowiska i braku refleksów światła, dlatego nadal najlepiej oglądać obrazy na żywo, jeśli chcemy uniknąć technologicznego przekłamania.

W bezpośrednim zetknięciu obrazy mało interesujące okazują się na żywo niesłychanie piękne a czasami te, które wydawały się interesujące, są nudne. Dlatego jako szkoła rysunku i grafiki zachęcamy do podróży po muzeach świata zbierając materiały naukowe, historie oraz inspiracje. Tym razem chcemy podzielić się wrażeniami z naszej eksploracji Watykanu, gdzie mieliśmy przyjemność podziwiać jedną z bardziej znanych i spektakularnych rzeźb w historii sztuki – Grupę Laokoona.

Podstawowe Dane Grupy Laokoona

Tytuł: Grupa Laokoona

Datowanie: kwestia sporna – pomiędzy II wiek p.n.e. a I wiek n.e.

Kategoria: rzeźba Hellenistyczna (323 p.n.e. – 30 p.n.e.)

Autorzy: Artyści z greckiej wyspy Rodos Hagezandra oraz synowie Polydorosa i Atenodorosa (w literaturze występuje wiele wersji imion tych greckich artystów np.: Agesandros, Hagesander, Hagesandros, lub Hagesanderus)

Technika: Rzeźba Grupa Laokoona została wykuta z marmuru

Miejsce: Muzea Watykańskie – Museo Pio Clementino

Wymiary: 2,42 m

Grupa Laokoona – inspiracja mitologiczna

Rzeźba Grupa Laokoona przedstawia tragiczną scenę z mitologii. Scena pochodzi z Eneidy, autorstwa Publiusza Wergiliusza Marona, gdzie opisane są losy wojny trojańskiej, którą znamy również z Homera.

Grecy ofiarowali Trojanom ogromnego konia nazwanego donum exitiale – „dar złowieszczy”. Laokoon kapłan Neptuna (rzymska wersja Posejdona) jako jedyny racjonalnie myślący miał podejrzenia, że koń trojański nie jest wyłącznie darem od Greków ale tkwi w nim jakiś podstęp. Rzucił oszczepem w bok konia, by udowodnić, że ściany konia głucho dźwięczą. Rodacy nie posłuchali jego rad.

Podczas gdy składał z byka (byk uciekł, wykorzystując zamieszanie) ofiarę Neptunowi, z morza wyszły dwa krwisto czerwone węże i przypełzły do miejsca składania ofiary zabijając Laokoona i jego dwóch synów. Po egzekucji węże podpełzły do stóp posągu Ateny (w Eneidzie Trytonii przybranej córce Trytona wychowanej z jego córką Pallas), co Trojańczycy odczytali jako znak, że bogowie chcą ich ukarać za sprzeciw wobec wprowadzenia konia do miasta. Tak, naprawdę była to jednak zemsta bogów wobec niedotrzymania celibatu przez Laokoona i ślub z Antiope.

Zarys historyczny Grupy Laokoona

Grupa Laokoona to jedna z bardziej wyjątkowych rzeźb w historii sztuki. Pasjonaci uczniowie i studenci muszą obowiązkowo znać tą pozycję, jest wymieniana w każdym podręczniku do historii sztuki starożytnej.

Pierwsze wzmianki o rzeźbie i jej autorach znamy z Historii Naturalnej – Pliniusz (Gaius Plinius Secundus – 23-79 r. n.e. ) zwany Starszym – historyk i pisarz rzymski opisał ją jako dzieło lepsze od innych w zakresie malarstwa, i rzeźby wspominając ją jako jedną z kolekcji w pałacu imperatora Tytusa. Wg opisu Pliniusza dzieło zostało wykute z jednego kawałka marmuru.

Grupa Laokoona klasyfikuje się do rzeźby z nurtu baroku hellenistycznego, którą cechuje dramatyzm, duży kontrast światłocieniowy oraz podkreślona muskulatura, nie oznacza to, że jest przesadna, pamiętajmy że kiedyś całą prace fizyczną wykonywał człowiek, nie było samochodów i maszyn a widowiska sportowe były popularną rozrywką, więc muskularni ludzie mogli być codziennym widokiem. Proporcje poszczególnych ciał postaci są jak najbardziej poprawne, jedynie wzrost postaci jest zmieniony, by podkreślić role i charakter.

Pliniusz podaje jako autorów artystów z Rodos Hagezandra oraz synów Polydorosa i Atenodorosa.

W 1506 roku podczas prac w ruinach Term Tytusa przypadkowo odkryto antyczną rzeźbę. Dzieło było rozbite na wiele części i brakowało niektórych kawałków, między innymi ramienia Laokoona. Po odnalezieniu papież Juliusz II wysłał swojego nadwornego architekta Giuliano da Sangallo, aby nadzorował rozpoznanie i zakup. Artysta zidentyfikował rzeźbę po czym zaszczyt odrestaurowania trafił do Michała Anioła, który słusznie założył, że ramię Laokoona w oryginale powinno być zgięte. Ramię to było przez wiele lat nie odnalezione, a większość prób rekonstrukcji obrazowało Laokoona z wyprostowanym ramieniem.

W związku z zaangażowaniem Michała Anioła istnieje hipoteza że dzieło jest fałszerstwem jego autorstwa. Z racji braku dowodów pozostawimy ten aspekt jedynie jako ciekawostkę.

Przez lata kopiowano i zabiegano o własność tego dzieła. Szczególnie spodobała się ona Francuzom.

Król Francji Franciszek I po wygranej bitwie zażądał od papieża Leona X wydania rzeźby Grupy Laokoona, jednak ten przekonał go, aby zadowolił się kopią. W 1520 roku wysłano do Rzymu artystę Baccio Bandinelliego, który na podstawie szkiców i notatek stworzył kopię, która miała zostać podarowana królowi Francji. Ostatecznie kopię pozostawiono we Florencji.

Dzieło Grupa Laokoona zostało w epoce Napoleona wywiezione do Paryża, jednak po klęsce pod Waterlo powróciło w 1816 roku do Rzymu, razem ze znaczną częścią skradzionych przez Francuzów dzieł.

W 1906 roku niemiecki archeolog Ludwig Pollak znalazł zaginione, oryginalne ramię Laokoona. Znajdowało się niedaleko miejsca odnalezienia grupy, również w Eskwilinie. Ramię miało zgięty układ, tak jak przewidział to równo 400 lat wcześniej Michał Anioł, który jako doświadczony rzeźbiarz był przeciwny wszystkim popularnym założeniom, jakoby ramie miało być wyprostowane. Doświadczenie, znajomości materiału i kompozycji, a także anatomii okazała się górować nad trendami i “widzimisię” masowych domysłów.

Obecnie oryginał Grupy Laokoona mieści się w Muzeach Watykańskich w Museo Pio Clementino, a zdjęcie jego jest na górze tego artykułu. Poniżej zdjęcie kopii będącej próbą rekonstrukcji również z muzeów watykańskich, stojącej jednak przed wejściem do Pinakoteki. Myślę, że o wiele ciekawszym pomysłem byłoby zestawienie tych rzeźb razem, aby porównać zarówno jakość jak i podejście do tematu.

Wpływ Grupy Laokoona na historię sztuki

W czasach starożytnych taka dynamiczna rzeźba, prawie naturalnych rozmiarów, wykuta w oryginale wg Pliniusza z jednego kawałka marmuru, była niewątpliwie przejawem geniuszu i nowatorstwa. Większość dorobku starożytności to statyczne przedstawienia. Tutaj mamy rzeźbę godną baroku i datowaną na okres pomiędzy II wiekiem p.n.e. a I wiekiem n.e. Nawet barokowe rzeźby mają problem z dorównaniem kunsztem temu dziełu.

W mojej ocenie Watykan powinien odrobinę bardziej zadbać o tą rzeźbę. Na szczęście jest odrobinę zadaszona, jednak nadal wystawiona na działanie warunków atmosferycznych, rzucona w kąt jakby nie miała znaczenia. W tłumie ludzi odwiedzających muzeum nawet łatwo ją pominąć. Zdarzyło się nawet, że aktywiści klimatyczni przykleili się (dosłownie – klejem) do podstawy tego dzieła. Na szczęście dorobiło się grubego sznura, który oddziela tłum ludzi od wycierania paluchami elementów rzeźby. Co niestety nadal pozostaje nawykiem niektórych zwiedzających.

Rzeźba zrobiła ogromne wrażenie zarówno na żyjących w tamtym okresie rzeźbiarzach jak Michał Anioł oraz malarzach, takich jak El Greco. Wielu renesansowych i barokowych artystów inspirowało się jej dynamiką kompozycyjną i ekspresją emocjonalną. Michał Anioł nawiązywał do Grupy Laokoona nie tylko w swojej własnej rzeźbiarskiej twórczości, ale także w malarstwie. Freski kaplicy sykstyńskiej zawierają układy ciał bardzo dosłownie wzorowane na rzeźbach antycznych. Sztuka rzeźby i malarstwa jest z natury statyczna, więc mądrość hellenistycznej rzeźby bazowała na przedstawieniu najbardziej „owocnego momentu”. Ukazywała punkt kulminacyjny przedstawianej sytuacji, by przekazać widzowi maksymalną dawkę doznań z obcowania z nią.

Sztuka antyku nigdy nie przestała być modna, nawet na polskich dworach gromadzono odlewy gipsowe i kopie dawnych rzeźb antycznych, grupa Laokoona była jedną z nich. Rzeźby sprowadzano do celów edukacyjnych i pokazania, że właściciel jest obytym arystokratą z wyższych sfer. W Królewskiej Galerii Rzeźby w warszawskich Łazienkach można nawet znaleźć gipsowy odlew niepoprawnej rekonstrukcji, będącej wyobrażeniem twórców renesansowych na temat tego jak powinna wyglądać kompletna Grupa Laokoona.

Kompozycja Grupy Laokoona

Grupę trzech postaci możemy zamknąć w kompozycyjnym prostokącie, jego górna piramidalna połowa prowadzi kompozycję w stronę głównego bohatera podkreślając narrację historii. Cały prostokąt wiedzie nasze spojrzenie po najważniejszych elementach w rzeźbie. Są to punkty największej ekspresji, twarze z grymasem, spięte ramiona oraz zaciśnięte dłonie. Kompozycyjnie twórcy chcieli zmusić nas do krążenia w kółko po wszystkich istotnych elementach rzeźby.

Głowy synów patrzą w stronę głowy Laokoona, głowa jednego węża zwrócona jest w stronę biodra Laokoona, a głowa drugiego węża kąsa syna również wskazując w kierunku centrum kompozycji. Podkreślają tym samym kto jest najważniejszy w tej historii. Przekaz rzeźby Grupa Laokoona jest niezwykle czytelny i nie pozostawia nam wątpliwości co do interpretacji wydarzenia.

Analiza diagonalnych (skośnych) linii pozwala zauważyć jak wiele skosów artyści próbowali zawrzeć w dziele. Grupa Laokoona posiada wiele pochyłych kończyn i kątów ostrych nadających dynamizmu rzeźbie. Grupa Laokoona to jednak rzeźba antyczna i zawiera w sobie elementy harmonizujące jakimi jest symetria. Układ postaci nie przechyla się na żadną stronę. Postacie ojca i syna z lewej rozciągają się w lewą stronę kompozycji jednak są harmonizowane znaczną długością ciała węża oraz długą draperią wiszącą na synu z prawej strony. Wszystkie relacje wielkości i skosów są tu bardzo przemyślane i wyważone.

Na pewno powstało wiele szkiców przygotowawczych zanim doszło do powstania tego dzieła. Z tego też powodu nasza szkoła rysunku i grafiki w Warszawie proponuje swoim kursantom, aby tworzyli szkice koncepcyjne zanim zabiorą się do tworzenia. Uprzednie przemyślenie kompozycji pozwala na rozwiązanie wielu problemów, z którymi napotyka się artysta, jeszcze zanim one nadejdą. Dobry plan, przemyślana kompozycja i danie sobie wyboru, aby wyselekcjonować najlepszy pomysł z wielu szybkich szkiców, to rozsądna droga w procesie twórczym.

Jak dzisiaj czytać rzeźbę Grupa Laokoona

Niektórzy interpretują rzeźbę Grupa Laokoona, nawiązując do trzech aktów tragedii: Z prawej syn Laokoona próbuje się wyrwać, wydaje mu się, że ma jeszcze szansę na poprawę sytuacji. Laokoon w środku walczy o życie kąsany przez węże. Syn z lewej już nie walczy, osuwa się bezwładnie martwy, jednak dla mnie to nadinterpretacja. Syn z lewej nie jest martwy jego mięśnie są spięte, prawe ramię uniesione, nogi próbujące się wyrwać.

Chęć nawiązywania do znanych wątków i szukania ukrytych znaczeń w dziełach sztuki często prowadzi do dopowiadania sobie zbędnej filozofii, zupełnie jak wtedy, gdy ludzie renesansu chcieli usilnie wierzyć, że ramię kapłana w rzeźbie Grupa Laokoona było wyprostowane w stronę nieba, czuli potrzebę teatralności, jaką wymagała od nich epoka, przez co stali się więźniami swojego obrazu świata, tylko logika Michała Anioła podpowiadała mu, że to nie ma sensu. Wielu interpretatorów sztuki ciągle dorabia do dzieł zbędne filozofie a jest duża szansa, że mamy tu dosłowne wyobrażenie momentu walki o życie zarówno po prostu, jak i aż. W dobie abstrakcji ciężko jest wyobrazić sobie, że nie potrzebujemy dodatkowych interpretacji, aby dzieło było wybitne, tymczasem Grupa Laokoona to dzieło, które broni się samo.

Jeśli podobał Ci się artykuł o rzeźbie Grupa Laokoona, zostaw komentarz. Jeśli jesteś pasjonatem sztuki, rozważasz pogłębienie swojej artystycznej wiedzy, zdajesz maturę z historii sztuki lub chcesz po prostu rozwijać swoje umiejętności, przyjdź na nasze kursy artystyczne i dołącz do nas. Szkoła rysunku i grafiki Herosi Sztuki to wybór dla Ciebie.

CHCESZ BYĆ NA BIEŻĄCO I OTRZYMYWAĆ WIĘCEJ INFORMACJI? OBSERWUJ NAS NA SOCIAL MEDIACH:

https://www.instagram.com/herosisztuki

https://www.facebook.com/HerosiSztuki

https://twitter.com/HerosiSztuki

Wstęp

Zastanawiasz się jak zacząć malować? Zacznijmy nasz błyskawiczny start w malarstwie i zróbmy razem 7 kroków do sztuki. Jeśli chcesz zacząć swoją przygodę z malarstwem, warto wiedzieć, od czego zacząć. W tym artykule postaram się przedstawić podstawowe informacje, które pozwolą Ci na skuteczny start w tej dziedzinie i odpowiedzą na pytanie: JAK ZACZĄĆ MALOWAĆ?.

Krok 1: Zorganizuj miejsce pracy

Malarstwo to dziedzina, która wymaga nie tylko chęci, ale także odpowiedniego sprzętu i przestrzeni do pracy. Na początku musisz zorganizować sobie miejsce pracy i je zabezpieczyć. Porządek to podstawa, malując w domu zabezpiecz podłogę, dywan lub inne elementy folią malarską albo papierem. Gdy wybierasz się na malarstwo plenerowe musisz mieć sztalugę plenerową oraz plecak na swoje przybory. Jeśli nie masz możliwości malowania w domu, pracownia HEROSI SZTUKI w Warszawie  oferuje doskonałe warunki do tworzenia dzieł sztuki. W artykule przedstawimy Ci porady i podstawowe informacje na temat tego jak zacząć malować. Ale jeśli chcesz zanurzyć się w pełni w sztuce, ODWIEDŹ PRACOWNIĘ MALARSKĄ HEROSI SZTUKI i pozwól sobie na twórcze eksperymenty.

Krok 2: Wybierz technikę

Masz już gdzie malować i zastanawiasz się jak zacząć malować i przede wszystkim czym. Wejdźmy w to głębiej i zacznijmy od małego zestawienia najbardziej popularnych technik malarstwa artystycznego.

Charakterystyka rodzajów farb używanych w malarstwie artystycznym:

Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z malowaniem i nie wiesz jeszcze jak zacząć malować, nie musisz od razu znać wszystkiego na temat malarstwa, ważne jest, abyś zaczął od prostych rzeczy i stopniowo poszerzał swoją wiedzę i umiejętności.

WYBÓR NA POCZĄTEK = FARBA AKRYLOWA

Wybór technik malarskich na początek jest bardzo ważny. Farby akrylowe są jednym z najbardziej preferowanych materiałów na początku nauki malowania. Są łatwe do nauczenia się i stosunkowo tanie w porównaniu do innych farb. Niewątpliwym atutem farb akrylowych jest to że szybko schną, co pozwala na pracę w krótkim czasie.

Krok 3: Zadbaj o to, by mieć czym malować

Jak zacząć malować nie mając czym malować? Oto lista zakupów malarskich z podziałem na kategorie, które mogą pomóc początkującym artystom w przygotowaniu swojego zestawu.

Czym malować:

• Farby akrylowe – podstawowe kolory: biel, czerń, czerwień, błękit, żółcień. (Jeśli chcecie powiększyć gamę kolorów najpierw zainwestujcie w brązy, są najbardziej użyteczne).
• Paleta do mieszania farb.
• Pędzle różnych rozmiarów i kształtów np. płaskie, okrągłe, wachlarzowe. Polecamy na początek malować pędzlami ze szczeciny.
• Tektura, papier lub płótno, w zależności od budżetu.
• Szpachelka (do mieszania farb lub nakładania farby na płótno).
• Stemple (gąbka, szmatka, Twoje palce, wszystko co możesz odcisnąć na podobraziu i da Ci ciekawy kształt).

Czym czyścić:

• Woda (do czyszczenia pędzli po użyciu farb wodnych).
• Słoik (gdzieś trzeba trzymać wodę. Najlepiej użyć takiego po przetworach lub sosach).
• Szare mydło w kostce (do czyszczenia pędzli po użyciu farb).
• Miękka gąbka/szmatka bawełniana (do usuwania nadmiaru farby z pędzla lub płótna).

Inne:

• Sztaluga malarska.
• Folia malarska – do zabezpieczenia podłogi.
• Fartuszek malarski (aby nasze ubranie to przeżyło).
• Klej (do przyklejania papieru do podłoża, przeklejenia tektury lub płótna przed gruntowaniem).
• Grunt Gesso jeśli sami dostosowujemy podłoże do malowania.
• Taśma malarska (do ochrony obszarów, których nie chcesz malować).
• Szkicownik (do szkicowania swojego projektu przed namalowaniem na papierze lub płótnie).
• Ściereczki bawełniane (do wycierania nadmiaru farby z pędzla lub płótna).

Powyższa lista nie jest wyczerpująca i może być dostosowana do indywidualnych potrzeb i preferencji artysty. Ważne jest, aby zacząć od podstawowych narzędzi i stopniowo rozszerzać swoją kolekcję w miarę rozwijania swoich umiejętności i eksperymentowania z różnymi technikami. Na kursach Herosi Sztuki pokazujemy dokładnie jak używać akcesoriów malarskich, przygotować podobrazie i poprawnie mieszać kolory. Pokażemy Ci dokładnie jak zacząć malować, więc jeśli czujesz, że brakuje Ci wiedzy i praktyki z technologii malarstwa, zapraszamy do naszej pracowni.

Krok 4: Zdecyduj co malować

Kiedy już masz wszystkie materiały i całą wiedzę jak zacząć malować, czas na tworzenie. Możesz zacząć od malowania martwej natury, portretów, pejzaży lub abstrakcyjnych kompozycji. Nie musisz od razu malować arcydzieł, zacznij od prostych i łatwych do wykonania obrazów, aby rozwijać swoje umiejętności i nabierać wprawy. Jeśli zastanawiasz się co jest najlepszym tematem na początek, który w krótkim czasie da Ci najwięcej umiejętności to jest to niewątpliwie martwa natura.

Martwa natura to podstawa. Ale jak zacząć malować martwą naturę? Uwierz mi to prostsze niż myślisz!

Ustaw sobie krzesło, połóż na nim stare prześcieradło, a na wierzch kilka kwiatów w wazonie (mogą być sztuczne, nie więdną i zawsze są tak samo ułożone).

Bądź eksperymentatorem – ze wszystkiego można zrobić martwą naturę. Na ASP mieliśmy często stare buty, zniszczony parasol lub naczynia kuchenne. Nie jest ważne co malujesz, tylko jak. Daj sobie okazje, aby ćwiczyć malowanie różnych faktur: zróżnicowanej szorstkości, połyskliwości, rysować rzeczy śliskie, puchate, gładkie. Szukaj różnych materiałów, aby ćwiczyć oddanie ich fizycznych właściwości na płótnie!

Pamiętaj, że martwa natura, foto referencja w postaci zdjęcia dziadków czy pejzaż, który malujesz podczas wyjazdu na wsi TO NIE JEST TWÓJ PUNKT DOJŚCIA, TO PUNKT WYJŚCIA. To tylko inspiracja. Nie masz żadnego obowiązku malować tego wszystkiego dosłownie. Nadaj swojemu dziełu charakter indywidualny, przepełnij go atmosferą palącego słońca zawężając gamę kolorystyczną do samych ciepłych barw. Domaluj motyla do kompozycji z kwiatów którą ułożyłeś, aby dodać do tematu poetycką nutę. NIE BĄDŹ ODTWÓRCĄ, BĄDŹ TWÓRCĄ. Nie zastanawiaj się wyłącznie jak zacząć malować obraz, eksperymentuj z nim. Bądź ciekaw, co się stanie jeśli zmienisz kolory, uczynisz je wszystkie bardziej jaskrawymi, lub stonujesz do subtelnych mikro różnic chromatycznych (chromatyczność – odcień i nasycenie barwy). Daj swojemu widzowi coś do przeżywania.

Krok 5: Rozwiń się w malarstwie – Jak zacząć malować, aby ewoluować

Jeśli zaczynasz swoją przygodę z malarstwem, to pierwszym krokiem do rozgryzienia tego jak zacząć malować, jest regularna praktyka. Nic tak nie rozwija umiejętności malowania jak samo malowanie, więc nie bój się eksperymentować i tworzyć regularnie. Najlepiej codziennie, lub przynajmniej kilka razy w tygodniu.

Kolejnym nawykiem, jest eksperymentowanie z różnymi technikami i stylami malowania. Znajdź coś, co Ci odpowiada i rozwijaj to dalej. Nie bój się szukać inspiracji w sztuce innych artystów, ale pamiętaj, aby nigdy nie kopiować ich prac.

Ważnym aspektem tego jak zacząć malować i rozwijać swoje umiejętności artystyczne, jest zdobywanie wiedzy i malarskiego warsztatu. Czytaj książki i artykuły o różnych technikach malowania, uczestnicz w warsztatach i szkoleniach, rozmawiaj z innymi artystami. Im więcej wiedzy i doświadczenia, tym większe możliwości.

Nie musisz od razu wynajmować atelier i inwestować w sztalugę malarską czy najdroższe farby. Jeśli szukasz dodatkowej motywacji i chcesz uczyć się w grupie, zapisz się do pracowni Herosi Sztuki na ZAJĘCIA GRUPOWE Z MALARSTWA i skorzystaj z naszego sprzętu oraz wiedzy. Tam spotkasz innych pasjonatów sztuki, z którymi będziesz mógł dzielić się swoimi doświadczeniami i rozwijać swoje umiejętności.

Możesz również wybrać się do nas na LEKCJE INDYWIDUALNE VIP, pod okiem instruktora wyłącznie dla Ciebie, lub sprezentować taką lekcje bliskim w postaci VOUCHERA. W pracowni Herosi Sztuki powiemy Ci wszystko co musisz wiedzieć o tym, jak zacząć malować artystycznie farbami, pokażemy Ci wszystkie techniki i nauczymy technologii, abyś mógł w pełni rozwinąć artystyczne skrzydła.

Podsumowanie

Podsumowując, rozpracowanie tego jak zacząć malować może być na początku nie lada wyzwaniem, ale też wspaniałą przygodą, która otwiera przed nami drzwi do świata kreatywności i wyobraźni. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na malowanie martwej natury, krajobrazów czy portretów, kluczowe jest poświęcenie czasu na ćwiczenie, eksperymentowanie z różnymi technikami i materiałami oraz cierpliwość i wytrwałość w pracy nad swoimi umiejętnościami. Pamiętaj, że to jak zacząć malować, to jedno, ale kontynuowanie tej drogi to już zupełnie inna sprawa. Bądź zawsze otwarty na naukę, inspirowany otaczającym światem i nie przestawaj malować!

Powodzenia!

CHCESZ BYĆ NA BIEŻĄCO I OTRZYMYWAĆ WIĘCEJ PORAD? OBSERWUJ NAS NA SOCIAL MEDIACH:

https://www.instagram.com/herosisztuki

https://www.facebook.com/HerosiSztuki

https://twitter.com/HerosiSztuki

W tym artykule chciałbym podzielić się z Tobą swoim doświadczeniem i przemyśleniami dotyczącymi Akademii Sztuk Pięknych. W niniejszym artykule za przykład wziąłem proces dostania się na Wydział Malarstwa. Każdy wydział może mieć minimalne różnice w etapach, jednak ogólna idea i wymagany zestaw umiejętności są raczej zbliżone. W Polsce mamy różne typy uczelni: są mieszane kierunkowo uczelnie mające instytuty sztuki lub wydziały sztuki i są Akademie Sztuk Pięknych zajmujące się wyłącznie sztuką. Te ostatnie są najbardziej prestiżowe i zazwyczaj ofiarują nam nieco więcej niż cała reszta, również poziom naszych kolegów jest nieco większy co przekłada się na motywacje, możliwość podpatrzenia techniki malarskiej i ogólny wzrost morale. Jednak wybranie ASP wiąże się z dużą konkurencją, na roku jest od kilku do kilkunastu miejsc, a chętnych mnóstwo. Można śmiało powiedzieć, że Akademia jest elitarną uczelnią dla artystów. 

Czy do bycia prawdziwym artystą  potrzebna jest Akademia Sztuk Pięknych?

Tutaj odpowiedź jest prosta: NIE! Nie potrzebujesz Akademii Sztuk Pięknych, aby być prawdziwym, ani dobrym, ani jakimkolwiek artystą. Jest wielu artystów, którzy sobie świetnie radzą bez Akademii i wielu, którzy Akademię skończyli i nie radzą sobie wcale. Akademia Sztuk Pięknych nie zagwarantuje Ci ani ciepłej posady, ani spokojnego życia.

Zatem trzeba zadać sobie pytanie, czy w ogóle warto?

Co daje Akademia Sztuk Pięknych?

Przede wszystkim dostęp do pracowni, w której możesz malować, rysować i tworzyć kompozycje, kontakt z innymi ludźmi o podobnej pasji oraz artystami z doświadczeniem w postaci profesorów i ich asystentów. W przypadku osób zainteresowanych warsztatem malarskim i rysunkiem martwej natury oraz anatomią postaci większość Akademii Sztuk Pięknych oferuje cały wachlarz pracowni malarskich, w których znajdziesz martwe natury oraz modeli pozujących codziennie na żywo przez wiele godzin, za których organizację odpowiada Akademia Sztuk Pięknych. Bez studiów lub po studiach musisz sam opłacać swoich modeli, szczególnie gdy wyczerpią się chętni do pozowania wśród znajomych. Studia na akademii, to też forma przymusu, bo w końcu sytuacja zmusza do tworzenia przez te 5 lat (chociaż nie zawsze akurat tego, co byśmy chcieli ).

Podczas studiów możesz liczyć na zniżki do muzeów a także możliwość uczestniczenia w kołach naukowych, np. historii sztuki, i dzięki temu dostania dofinansowania od dziekana na wyjazdy krajowe oraz zagraniczne, by zwiedzać, uczyć się historii sztuki i inspirować. Masz też dofinansowane plenery malarskie, gdzie można jednocześnie dobrze się bawić i tworzyć. Nie zapominajmy o programach wymiany studenckiej, dzięki której poznasz inną kulturę, zasięgniesz międzynarodowych trendów, podszkolisz warsztat, bawisz się i na koniec wpisujesz sobie jakąś elitarną uczelnię w CV. Z plusów Akademii Sztuk Pięknych jest ta mała wisienka prestiżu jaką daje ukończenie tej uczelni i doza samorealizacji, gdy osiągniesz długoterminowy cel.

PLUSY:

• Darmowy model
• Miejsce do pracy
• Kontakt z innymi artystami
• Zniżki do niektórych muzeów lub galerii
• Dofinansowanie dziekana do wyjazdów naukowych oraz plenerów
• Możliwość zagranicznej wymiany studenckiej
• Przedłużenie młodości przez studenckie życie

MINUSY:

• Możesz trafić na olewczego profesora, który przez kilka lat nie powie Ci nic sensownego
• Przymus robienia normy programowej w czasie, który mógłbyś poświęcić na rzeczy bardziej pożyteczne (chociaż są sposoby, aby to pogodzić)
• Inne marnujące czas nie artystyczne przedmioty jak wychowanie fizyczne, historia muzyki itp. W przypadku niektórych kierunków, warto zapytać dziekana czy istnieje możliwość zamiany przedmiotu na inny o podobnej punktacji akademickiej lub napisać wniosek o indywidualny tok studiów.
• ASP totalnie nie przygotuje Cię do pracy zawodowej.

Jak wygląda proces przygotowania teczki na ASP?

Praca, praca i jeszcze raz praca! Ale najpierw trzeba wykonać proste obliczenia matematyczne. Do pierwszego etapu trzeba przygotować reprodukcje prac malarskich i rysunkowych wykonanych w dowolnej technice w ilości 25 sztuk (np. 10 prac malarskich + 15 prac rysunkowych), a także szkice malarskie i rysunkowe oraz dodatkowo cyfrową dokumentację innych działań artystycznych. Obecnie pracę na pierwszy etap przesyła się w PDF. Kiedyś trzeba było je osobiście przynieść na uczelnię. Aby wykonać 25 dobrych prac nie możesz stworzyć tylko 25 prac. Musisz najpierw stworzyć przynajmniej 100 prac starając się przy każdej najbardziej jak tylko się da, a później wybrać z nich te najbardziej udane 25 do wymaganego zestawu. Każda praca wykonana nie na odwal to około 10 godzin tworzenia. W zależności od stopnia precyzji więcej lub mniej. Zakładając, że chcesz być perfekcyjny i poświęciłeś 10 godzin na każdą pracę, bo przecież bardzo Ci zależy, aby komisja rekrutacyjna wybrała właśnie Ciebie, stworzyłeś 100 prac po 10 godzin czyli poświęciłeś 1000 godzin. Czyli 41,66 dni malowania i rysowania na okrągło. Oczywiście nie najlepszym pomysłem byłoby przeznaczyć ostatnie półtora miesiąca przed egzaminem na wykonanie teczki bez snu ani chwili przerwy. Trzeba więc rozłożyć to w czasie. Dobrym pomysłem jest zacząć  przynajmniej 2 lata wcześniej, aby bez pośpiechu przygotować się do egzaminu. W tym czasie młody adept sztuki powinien zmniejszyć ilość imprez, wyjść ze znajomymi i przeznaczać maksymalną ilość wolnego czasu na rysowanie i naukę kompozycji. Im wcześniej się za to zabierzesz, z tym większym spokojem podejdziesz do egzaminu. Przygotowanie do teczki powinno iść w parze z nauką historii sztuki, aby nie być zaskoczonym na następnych etapach, gdy już przejdziesz teczkę i etap praktyczny. Wiedza historii sztuki pomoże Ci także znaleźć odpowiednią inspiracje i wytrwałość w malowaniu. Dzięki pochłanianiu dużej ilości teorii będzie Ci łatwiej nakręcać się na sztukę i tkwić w swoim postanowieniu dostania się na Akademię Sztuki.

Jak przygotować teczkę na ASP w pigułce:

• Szkicuj kiedy się da – w metrze, w autobusie, w parku, szkicuj rodzinę, przyjaciół oglądających film lub swojego  zwierzaka.
• Wyznaczaj sobie cele – określ ile masz prac do stworzenia w tydzień lub miesiąc i trzymaj się tego! Np. zrobię 4 prace rysunkowe i 3 malarskie w każdym miesiącu.
• Korzystaj z różnych źródeł wiedzy, gdy już jesteś zmęczony czytaniem książek przeczytaj krótsze artykuły o sztuce w internecie, oglądaj filmy dokumentalne o artystach. Powtórz wiedzę z kolegą/koleżanką, przepytując się wzajemnie.
• Nakręcaj się na sztukę, by utrzymać motywację do celu! – systematycznie odwiedzaj muzea i wystawy! Wybieraj literaturę i kinematografie nawiązujące do malarstwa, rzeźby czy jakikolwiek kierunek preferujesz. Zacznij żyć sztuką! Zacznij ją chłonąć, podsycać w sobie ogień twórczości!
• Skorzystaj z profesjonalnych kursów rysunku i malarstwa jak HEROSI SZTUKI, aby przyspieszyć proces nauki i skrócić go o kilka lat.
• Nie dodawaj mangowych lub bajkowych rysunków do teczki na ASP, chyba że zdajesz na kierunek powiązany z grami komputerowymi i animacją! Grafika bez dopisku “komputerowa” nie jest takim kierunkiem.

Jak wygląda egzamin na Akademię Sztuk Pięknych?

Etap pierwszy:

Teczka

Pokazujesz swoje najlepsze 25 prac najlepiej w większym formacie, np. 100×70 lub (wg wytycznych na stronie wydziału) w zależności od uczelni albo w formie PDF, albo na żywo pokazując je komisji. Do tego dołączasz  szkice, rzeźby, fotografie i inne większe i mniejsze formy artystyczne w postaci szkicowników i dokumentacji fotograficznej z Twoich artystycznych dokonań – wybierasz tylko te najbardziej udane i opisujesz jako dodatkowa dokumentacja artystyczna. Pamiętaj, że milej się ogląda zdjęcia prac jeśli są opisane: tytuł – technika – data – krótki opis jeśli jest taka możliwość. Nikt nie będzie dokładnie sprawdzał każdego opisu, ale sam fakt że on tam jest będzie na pewno miłym dodatkiem i postawi Cię w bardziej profesjonalnym świetle.

Etap drugi:

Egzamin praktyczny

Rysunek – masz kilka godzin na stworzenie rysunku modela z natury, w przypadku niektórych wydziałów może być to martwa natura. Tutaj bez względu na kierunek musisz pokazać, że potrafisz operować światłocieniem, fakturą i proporcjami, mile widziane także ciekawe skróty perspektywiczne. Raczej nie szalej z abstrakcją – może to być odebrane jako brak umiejętności.

Malarstwo – masz kilka godzin na stworzenie obrazu malarskiego martwej natury, można czasem trafić na modela, w przypadku kierunków typu rzeźba może to być rzeźba głowy modela z natury. Jeśli jednak masz do wykonania pracę malarską pamiętaj, że nie musisz obrysowywać dokładnie formy. Malarstwo to nie rysunek, liczy się dobór współgrających kolorów, dobry kontrast, faktura i atmosfera obrazu. Innymi słowy mięso malarskie.

Kompozycja – w tym etapie egzaminatorzy dają Ci hasło, np. “przestrzeń”, “moja pasja”, “pustka” a Ty zdając na malarstwo masz namalować obraz przedstawiający to hasło. W przypadku edukacji artystycznej w zakresie sztuk plastycznych możesz trafić na kolarz. Zdając na rzeźbie kompozycja może być oczywiście rzeźbiarska. Oceniana jest tu zarówno kompozycja jak i podejście do tematu. Dobrze jeśli nie jest zbyt oczywiste i kiczowate tylko daje nutę refleksji dla widza.

Etap trzeci:

Egzamin teoretyczny

Ufff, masz już za sobą praktykę, na tym etapie egzaminu wstępnego na ASP będziesz miał do czynienia z komisją zadającą Ci różnorodne pytania, możesz spodziewać się kilku pytań teoretycznych dotyczących kompozycji w malarstwie, możesz być poproszony o interpretację dzieła, które pokaże Ci komisja, a także odpowiedzenie na proste pytania z historii sztuki.

Proponowana literatura do egzaminu teoretycznego na Akademię Sztuk Pięknych na kierunek malarstwo:

• B. Osińska, Sztuka i czas, t. 1–2, WSiP, Warszawa 2005 (i późniejsze)
• K. Estreicher, Historia sztuki w zarysie, Warszawa 1982
• J. Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto. Opowieść o sztuce europejskiej naszej ery, Warszawa 2001
• Sztuka Świata, praca zbiorowa, tomy 1-10, Warszawa 1989-1996
• Sztuka Polska, praca zbiorowa, tomy 1-6, Warszawa 2013-2020
• Rudolf Arnheim, Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka, Warszawa 1978 (i późniejsze).
• Tadeusz Dobrowolski, Nowoczesne malarstwo polskie, 3 tomy, Warszawa 1957-1964.
• Ernst Gombrich, O sztuce, tłum. zbiorowe, Poznań 2009 (i późniejsze).
• Nowe zjawiska w sztuce polskiej po 2000, red. Grzegorz Borkowski, Adam Mazur, Monika Branicka, Warszawa 2007.
• Anda Rottenberg, Sztuka w Polsce 1945-2005, Warszawa 2007
• Karol Sienkiewicz, Zatańczą ci co drżeli. Polska sztuka krytyczna, Kraków 2014.
• T. Dobrowolski, Malarstwo polskie ostatnich dwustu lat, Wrocław 1976
• M. Porębski, Kubizm, Warszawa 1986
• M. Rzepińska, Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego, Warszawa 1989

W zależności od kierunku literatura się zmienia. Na niektórych kierunkach jak Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuk Plastycznych lub Scenografia może być wymagana również podstawowa wiedza z muzyki. Adekwatnie na rzeźbie czy konserwacji dzieł sztuki dodatkowe branżowe źródła wiedzy. Warto sprawdzić na stronie Akademii Sztuk Pięknych na którą się wybieramy jaka dokładnie literatura jest wymagana. Zazwyczaj większość pozycji się powtarza. Nie odkładaj nauki na ostatnią chwile, to kilka tysięcy stron, z których musisz cokolwiek zapamiętać, aby odpowiedzieć na pytania.

Jak wyglądają studia na ASP?

To w dużej mierze zależy od tego na jakiego profesora trafisz. Nie wiem jak jest wszędzie, ale wiem jak było w Krakowie i wiem od znajomych jak było we Wrocławiu, Warszawie i kilku innych miastach. Jeden profesor będzie codziennie w pracowni sumiennie nadzorując Twoje postępy, a innego zobaczysz dwa razy: raz na rozpoczęciu i raz na zakończeniu semestru. Z reguły asystenci, którzy jeszcze dążą do wyższych stopni naukowych i chcą się piąć po akademickiej drabinie starają się o wiele bardziej, to jak bardzo wyręczą profesora jest niekiedy wprost proporcjonalne do tego jak szybko awansują. Jedno jest pewne: oni Cię malować nie nauczą, ani robić grafik ani rzeźbić. Sam musisz się tego nauczyć. Raczej spodziewaj się okazjonalnych korekt, filtruj przy tym każdą podpowiedź i bierz tylko to, co do Ciebie najbardziej trafia, ale pozostań otwarty i załóż, że się mylisz. Inaczej będziesz wiecznym buntownikiem i niczego się nie nauczysz. W końcu tak bardzo pragnąłeś dostać się na ASP, aby właśnie zwiększyć swoje umiejętności a nie tylko być głaskanym po główce, prawda?

Jeśli ktoś z 30-letnim stażem pracy mówi Ci, że źle coś robisz, albo że jest bardziej poprawny technicznie sposób, to nie zapieraj się rękami i nogami, że taki miałeś zamysł artystyczny, po prostu popraw, najczęściej okaże się, że osoby z większym doświadczeniem miały racje, a Ty właśnie się czegoś nowego nauczyłeś. Jeśli okaże się, że nie mieli racji, to też się czegoś nauczyłeś, będziesz wiedział, żeby tego nie robić następnym razem. W kwestii korekt możesz liczyć nie tylko na profesorów i asystentów, ale także innych kolegów z Twojej grupy lub ze starszych roczników, nie czuj się skrępowany aby po prostu zapytać nowo poznanego starszego kolegę czy rzuci okiem na Twoją pracę i podpowie co można poprawić. Zachęć go by Cię nie oszczędzał przy korekcie, wtedy więcej Ci powie. A gdy już Ci powie, cokolwiek usłyszysz, nie obrażaj się. Podziękuj mu i sprawdź czy ma rację, może po drobnej korekcie każdy zacznie Cię chwalić jaką super prace zrobiłeś. Samemu będziesz uczył się wiele lat, a gdy wielu artystów ocenia Twoje prace możesz uczyć się o wiele szybciej. Nie bój się, że zniszczysz obraz, rzeźbę czy cokolwiek tam tworzysz – zaakceptuj FAKT, ŻE JESTEŚ POCZĄTKUJĄCY. Nie tworzysz dzieł sztuki (jeszcze nie). Nie traktuj swoich prac, tak jakby nimi były – to tylko wydłuża proces nauki. Traktuj swoje prace jakby dało się w nich jeszcze wiele zmienić i to na każdym etapie. Jest to szybsza droga do osiągnięcia mistrzostwa w sztuce.

Jak znaleźć pracę po ukończeniu Akademii Sztuk Pięknych?

Studia, studiami, ale z czegoś trzeba żyć, więc co po studiach na ASP? Wysyłasz wszędzie CV? Wystawiasz w galeriach swoje dzieła i liczysz, że jakiś zakochany w Twojej sztuce mecenas będzie gotów wyrzucić z rękawa ciężkie miliony, aby tylko móc kupić Twój obraz? A może zostaniesz na uczelni i będziesz piął się po szczeblach drabiny naukowej, aby kiedyś otrzymać tytuł profesora, ba! może nawet zostać jego magnificencją Rektorem Akademii Sztuk Pięknych. Rozważmy na spokojnie wszystkie opcje…

Można zostać na uczelni, zarobki nie porywają, ale są jeszcze bonusy w postaci nagrody za tzw. wybitne osiągnięcia dydaktyczne między kolegami wykładowcami. Zostanie na uczelni nie wyklucza innej pracy zarobkowej w kilku różnych miejscach, a nawet prowadzenia własnej działalności. Praca na uczelni nie jest zbyt wymagająca poza dwoma momentami w roku na koniec sesji. Niepodważalnym plusem jest praca z innymi artystami, motywacja do twórczości i bezpieczeństwo, trzeba naprawdę nawywijać, aby wylecieć z tej roboty. By jednak się dostać trzeba już od pierwszego roku jako student być najlepszym przyjacielem profesorów, angażować się w organizację kół naukowych, dobrze jest być także starostą. Dobrze jest wiedzieć co się dzieje na Twojej uczelni i mieć chociaż odgórny plan strategii jak się przebić podczas konkursu na asystenta pracowni. Chętnych jest zawsze sporo. To jedyny wybór dla którego naprawdę dyplom ukończenia uczelni wyższej jest niezbędny.

A teraz co możesz robić po ASP, ale możesz też bez ASP

Możesz być niezależnym artystą, rzeźbić, malować, sprzedawać obrazy, projektować sprzedawać swoje prace przez internet, przez galerie oraz znaleźć kogoś kto będzie Cię reprezentował i szukał kupców na Twoją twórczość. Zarobki w tej opcji są bardzo nieprzewidywalne – od klepania biedy po ciężkie miliony.

Możesz zatrudnić się jako pracownik, specjalista – konserwator dzieł sztuki, architekt, rzeźbiarz, lub grafik komputerowy – każdy wybór z zakresu specjalisty będzie wymagał sporego nakładu nauki i technik jakie preferuje pracodawca. Ten ostatni prawdopodobnie będzie się interesował głównie Twoim portfolio i umiejętnościami i albo wcale nie zapyta o Twoją uczelnie albo zapyta i za minutę zapomni – to nie będzie to dla niego istotne. Prawda jest taka, że do uczelni którą skończysz większą wagę będą przykładali Twoi rodzice niż pracodawca. W Polsce o ile nie jest to zawód chroniony jak lekarz, prawnik, notariusz, itp., to nie ma znaczenia czy Ty ten dyplom masz, czy jesteś samoukiem. W sztuce jedynym wyjątkiem jest konserwator zabytków, ale tylko wtedy, gdy prowadzi własną działalność, bo jako pracownik w praktyce możesz być nawet licealistą – choć oczywiście nie powinieneś.

Zostańmy na chwilę przy grafiku komputerowym – tutaj żadna uczelnia nie da Ci wiarygodnych umiejętności, zazwyczaj służą do tego kursy specjalistyczne i kilka lat robienia dobrego portfolio popierającego umiejętności. Zarobki są niezłe, ale zmiana posady jest częsta, firmy kończą projekt zmieniają team co jakiś czas, łatwo o konflikty ze względu na różnice w artystycznych gustach. Musisz być przygotowany na pracę po godzinach. Musisz liczyć się z ogromną konkurencją i tym, że w każdej chwili możesz być zastąpiony. Często jest to praca do momentu aż firmie skończy się dofinansowanie albo projekt. Możliwości są jednak nieskończone – możesz pracować w branży gier komputerowych, filmowych efektów specjalnych, filmów animowanych, reklam dla korporacji, tworzenia metadanych do uczenia sztucznej inteligencji lub tworzyć wizualizacje produktowe, edukacyjne, architektoniczne. Byle jaki grafik dostanie najniższą krajową, ale dobry grafik ma już całkiem niezłe zarobki pozwalające na wygodne życie.

Nie ograniczaj się, możesz malować artystycznie ściany w prywatnych apartamentach bogaczy, projektować ekskluzywne meble na zlecenie, malować portrety, projektować ubrania, projektować przedmioty użytku codziennego, medycznego, wojskowego, sportowego. Możesz robić filmy, gry komputerowe i planszowe oraz aplikacje mobilne. Jako Artysta nie masz żadnego obowiązku wyłącznie malować farbami olejnymi na płótnie do końca życia. Nie słuchaj rad ludzi, którzy mówią Ci, że “po tym nie będzie pracy” zwłaszcza jeśli sami nie siedzą w branży artystycznej i nic o tym nie wiedzą. Praca jest, ale trzeba być w tym dobrym. Zamiast słuchania osób, w których ślady nie chcesz iść, szukaj możliwości poznania i rozmowy z artystami, którzy już osiągnęli sukces, naucz się od nich wszystkiego, co musisz zrobić, żeby rozwinąć skrzydła jako spełniony artysta.

Możliwości kariery artystycznej jest o wiele więcej niż mogłoby się wydawać. Przy niektórych opcjach zawodowych będzie to wymagało więcej poświęcenia, ale opłaci się to finansowo w przyszłości. Jako doświadczony artysta polecam przemyśleć każdą z opcji i zadać sobie pytanie czy byłbym szczęśliwy jako…

Jeśli potrzebujesz pomocy w podjęciu decyzji lub przygotowaniu się na egzaminy Akademii Sztuk Pięknych z chęcią pomożemy. Możesz zadzwonić i umówić się na niezobowiązujące konsultacje lub wybrać artystyczny mentoring w którym nasz opiekun artystyczny przygotuje Cię od początku do końca, od pierwszego szkicu do momentu dostania się na ASP. Powie co i jak, pomoże stworzyć teczkę i będzie prowadził Twój artystyczny rozwój aż osiągniesz swój cel.

CHCESZ BYĆ NA BIEŻĄCO I OTRZYMYWAĆ WIĘCEJ PORAD? OBSERWUJ NAS NA SOCIAL MEDIACH:

https://www.instagram.com/herosisztuki

https://www.facebook.com/HerosiSztuki

https://twitter.com/HerosiSztuki